Angst en spanning zijn emotionele reacties die heel normaal zijn. Het kan kinderen helpen meer alert en gefocust te zijn, bijvoorbeeld voor een toets. Het overwinnen van angst hoort ook bij de ontwikkeling van kinderen. Het wordt echter een probleem als een kind er zoveel last van heeft dat het een negatieve invloed heeft op het dagelijks leven. Ook worden angsten problematisch als ze heftiger zijn en langer aanhouden dan je verwacht.
Angst herkennen en hierbij helpen
Soms kan het lastig zijn om te herkennen dat een kind of jongere last heeft van angst. Hoe merk je het op en, nog belangrijker, hoe kun je hierbij helpen?
Op elke leeftijd zijn de klachten van angst anders. Bij kinderen in de basisschoolleeftijd (4 t/m 12 jaar) kun je merken dat hij of zij meer huilt, meer moeite heeft met in slaap komen, vaak wakker wordt, in bed plast, klaagt over hoofd- of buikpijn, niet wil praten of juist heel erg aanwezig is.
Bij jongeren (12 t/m 21 jaar) kun je merken dat hij of zij zich ineens heel erg terugtrekt of zich juist overdreven zelfverzekerd gaat gedragen en heel stoer doet, hoofd- of buikpijn heeft, vaker gaat spijbelen of veel vermoeider is dan anders.
Zo help je je kind
Je kunt je kind helpen door de tijd te nemen om erover te praten. We hebben hiervoor de volgende tips:
- Neem de angst of spanning altijd serieus.
- Probeer niet te snel met oplossingen te komen, want daarmee kun je je kind het gevoel geven dat je de spanning niet serieus neemt.
- Als je merkt dat je kind absoluut niet met jou wil praten over de angst, kijk dan of er iemand anders is met wie je kind wel wil praten: een leerkracht, familielid of misschien een hulpverlener.
- Geef een positief voorbeeld aan je kind door bijvoorbeeld zelf te vertellen wat jij spannend vindt en wat jou daarbij helpt om spannende dingen wel te doen in plaats van uit de weg te gaan.
- Probeer je kind aan te moedigen om dingen te doen die spannend zijn, maar dwing je kind niet. Dit kan de angst namelijk juist verergeren.
Faalangst begrijpen en verminderen
Wat is faalangst?
Faalangst is de angst om iets fout te doen. Veel kinderen hebben dit wel een beetje, het helpt kinderen zelfs want het zorgt ervoor dat ze hun best doen. Gezonde spanning kan ieder mens op een goede manier op scherp zetten. Maar wanneer je merkt dat je kind erg bang is om dingen fout te doen, dan kan het een probleem worden. Je kind kan dan zo gespannen worden dat het niets nieuws meer wil doen, juist meer fouten gaat maken omdat het niet meer heel goed (helder) kan nadenken en soms bevriest een kind zo erg dat het helemaal niets meer kan omdat het bang is dat alles fout gaat. Dan is het goed om hulp te zoeken voor je kind en als ouders of opvoeders adviezen te krijgen hoe je hiermee om kunt gaan.
Soorten faalangst
Bij faalangst wordt vaak gedacht aan iets niet durven te doen. Het houden van een spreekbeurt of presentatie bijvoorbeeld. Het gevoel van faalangst komt echter voor op meerdere gebieden: cognitieve (leren), motorische (voelen) en sociale faalangst.
Cognitief (leren)
Bij cognitieve faalangst ben je vaak bang om niet slim genoeg te zijn voor datgene wat je moet gaan doen.
Motorisch (voelen)
Motorische faalangst uit zich in het voelen van prestatiedruk en spanningen.
Sociaal (contact met anderen)
Bij sociale faalangst kunnen gedachten aanwezig zijn als: ‘Wat vinden anderen van mij?’ ‘Hoor ik er wel bij?’
Wanneer er faalangstige gevoelens ontstaan, wat zich uit in gedrag, is het belangrijk om met de gedachten aan de gang te gaan. Wanneer de gedachte in een situatie aangepast wordt, zal het gedrag mee veranderen.
Mensen leren het meest van wat ze om zich heen zien. Dat geldt dus ook voor kinderen. Hierdoor is het mogelijk om faalangstige gevoelens bij kinderen te verminderen. Dat geldt zowel voor de situatie thuis, als op school. Wanneer er fouten gemaakt mogen worden en het kind het gevoel krijgt dat het mag leren, vermindert dit de interne spanning bij het kind.
Faalangsttrainingen in Lelystad
Voor 8 t/m 12 jaar. In de training ‘Je bibbers de baas’, voor kinderen van 8-12 jaar, leren kinderen hoe zij angstsignalen en gevoelens kunnen herkennen en hoe ze zich beter kunnen ontspannen. De training wordt gegeven door MDF.
Voor 12 jaar en ouder. Voor leerlingen in het voortgezet (speciaal) onderwijs is er een training voor het verminderen van lichte faalangstige klachten. De leerlingen kunnen in groepsverband of zelfstandig online werken aan het verminderen van deze klachten. De training heet ‘faalangstreductietraining’ en wordt gegeven door Jeugdpreventiewerk van Welzijn Lelystad.
Meer over Je bibbers de baas Faalangstreductietraining (Welzijn Lelystad)
Lees en luister tips van Lisa Lelystad
Blog: jongeren en faalangst
Hoe faalangst ontstaat, verschilt per jongere. Soms kan het simpelweg de overgang zijn van basisschool naar middelbare school. Dit is een periode waarin het opgroeiende kind moet leren zich staande te houden in een nieuwe omgeving. De steeds grotere druk om te presteren, met meer verantwoordelijkheden en toetsen, maakt het voor sommige jongeren extra uitdagend. In dit blog lees je hoe faalangst bij jongeren ontstaat en wat je als ouder of docent kunt doen. Met tips om spanning te verminderen en zelfvertrouwen op te bouwen.
Omgaan met spanning (Omroep Flevoland)
Hoe ga je om met spannende momenten op de basisschool? Voor het ene kind is dat makkelijker dan voor het andere. En hoe ga je daar dan weer mee om als ouder? Daniëlle Groenestein is gezinscoach bij MDF en geeft in de uitzending bij Omroep Flevoland advies over omgaan met spanning.
Heb je een vraag?
Wil je meer weten hoe je je kind hierbij kan ondersteunen of heb je hier vragen over? Mail dan naar info@lisalelystad.nl en we denken graag met je mee.
